تعریف کاداستر(Cadastre):

در ماده یک آئین نامه حدود و وظائف و تشکیلات تهیه نقشه املاک به صورت کاداستر و مقررات اجرائی آن، موضوع تبصره 3 ماده 156 قانون ثبت اسناد و املاک، نقشه کاداستر به شرح زیر تعریف شده است:

««  نقشه کاداستر به مجموعه عملیات فنی، مهندسی، ممیزی، ثبتی و حقوقی در مورد املاکی اطلاق میشودکه جریان ثبتی آنها خاتمه یافته , اعم از اینکه در دفتر املاک ثبت شده یا نشده باشد به جهت آنکه محدوده و موقعیت املاک را مشخص نماید و ارتباط جغرافیائی آنها را با یکدیگر نشان دهد و به منظور تثبیت مالکیت و تسهیل در حل و فصل دعاوی ملکی  و ثبت املاک و سایر موارد مربوط به املاک، اجراء گردد. »»

 

سازمان ملل تعریف واحدی از کاداستر ارائه نموده است بدین ترتیب:

یک قطعه کاداستر قطعه ای از زمین است که موقعیت و حدود آن روی نقشه مشخص شده باشد و اطلاعات حقوقی نظیر آن معین باشد.

به عبارتی نقشه کاداستر را میتوان به شرح زیر تعریف نمود :

نقشه کاداستری عبارت است از نقشه وضع موجود بعلاوه اطلاعات حقوقی نظیر.

 

همانطوری که از تعریف مشخص است، کاداستر یا همان سیستم اطلاعات ملکی( LIS ) نوع خاصی از سیستمهای اطلاعاتی جغرافیایی (GIS) است و شامل اطلاعات مربوط به مالکیت زمین ها می باشد که در آن، نقشه شامل لایه عرصه املاک بوده و اطلاعات غیر گرافیکی آن همان اطلاعات حقوقی املاک می باشد و بر طبق تعريف فدراسيون بين المللي نقشه برداري (FIG)،  ابزاري براي تصميم گيري هاي قانوني ، مديريتي ، اقتصادي و اجتماعي بوده و عنصر اصلي در برنامه ريزي و توسعه     مي باشد. اين سيستم ازيك سوي شامل يك پايگاه داده مي باشد كه حاوي اطلاعات توضيحي و فضائي زمين مرجع  بوده  و از سوي ديگر شامل روال ها و تكنيكهاي جمع آوري ، به  هنگام سازي ، پردازش و توزيع داده ها مي باشد.

 

در ماده 3 همین آئین نامه لایه های کاداستر به شرح زیر تعریف می شوند:

««  در کاداستر رقومی اطلاعات مختلف نظیر نقشه های هندسی ، طول ابعاد و مساحت ملک و مشخصات ملک و مالکین و سوابق ثبتی در رایانه ضبط واطلاعات مورد لزوم برای استفاده های

گوناگون با یکدیگر تلفیق می شوند. این اطلاعات را لایه های کاداستر می گویند که در یک سیستم بانک اطلاعاتی سرزمین(بانک جامع اطلاعات املاک و کاداستر) ذخیره میگردد.  »»

 

بنا بر این کاداستر، یک سیستم است  که در  آن نقشه هندسی ، موقعیت جهانی ، اطلاعات حقوقی و سوابق ثبتی  ملک  ذخیره ، به هنگام و مدیریت می گردند.

 

اهمیت کاداستر:

موضع‌گیری جهانی در قبال مدیریت زمین و دارایی‌های مربوطه مشخص‌کننده لزوم وجود و به‌کارگیری کاداستر است، به‌گونه‌ای که مجامع بین‌المللی از قبیل سازمان ملل و بانک جهانی آن را در فهرست اهم فعالیت‌ها و راهکارهای خود قرار داده است.
این مجامع در بیان دلایل چنین رویکردی به برخی از مزایای کلی و استراتژیک از قبیل بهبود سطح زندگی ( برنامه‌ریزی جهت ایجاد عدالت اجتماعی و کاهش فقر )، حرکت به سمت توسعه پایدار با ایجاد بستری مناسب برای مدیریت موثر زمین و منابع مربوطه به‌خصوص منابع طبیعی  و همچنین ارتقاء و بهبود ساختارهای مالی با اعمال مدیریت موثر درآمدهای مالیاتی اشاره می‌کنند.
اهمیت این طرح تا جایی است که محوریت مباحث در برنامه مدیریت شهری، ارایه شده در قالب برنامه توسعه سازمان ملل، مرکز اسکان سازمان ملل و بانک جهانی نیز حول کاداستر دور می‌زند.
در کل می‌توان گفت، کاداستر به‌‌عنوان بستری مناسب برای انجام مشارکت در زمینه مدیریت زمین و دارایی‌های زمین در سطح جهانی است.